Gezond ijs voor kinderen is vooral ijs waarvan de ingrediënten duidelijk zijn, de hoeveelheid toegevoegde suiker beperkt blijft en fruit of zuivel de basis vormt. Klassiek roomijs bevat meestal melk, room, suiker en soms eidooier, terwijl supermarktijs vaak ook glucosestroop, glucose-fructosestroop, emulgatoren, stabilisatoren, aroma’s en kleurstoffen bevat. Zelf ijs maken met kinderen is een eenvoudige manier om op warme dagen iets lekkers te maken met fruit, yoghurt, kwark, cottage cheese of watermeloen.
- klassiek roomijs wordt meestal gemaakt met melk, room, suiker en soms eidooier
- supermarktijs bevat vaak extra ingrediënten zoals glucosestroop, emulgatoren, stabilisatoren en aroma’s
- ijs valt niet binnen de Schijf van Vijf, maar af en toe een ijsje kan passen binnen een gezond eetpatroon
- Nederlandse kinderen krijgen gemiddeld veel toegevoegde of vrije suikers binnen, waardoor zelf maken een bewuste keuze kan zijn
- natuurlijke suikers uit heel fruit komen samen met vezels, vitamines en mineralen
- de 4 recepten in dit artikel zijn yoghurt-fruitijsjes, cottage cheese-fruitijsjes, tropische waterijsjes en watermeloen-lolly’s
Gezond ijs voor kinderen: waar let je op?
IJs hoort bij warme dagen, buiten spelen en samen iets lekkers eten. Voor kinderen hoeft ijs niet verboden te zijn. Het Voedingscentrum geeft aan dat ijs niet binnen de Schijf van Vijf valt, maar dat af en toe een ijsje kan passen binnen een gezond eetpatroon. Het verschil zit vooral in de soort ijs, de portie en hoe vaak het wordt gegeten (https://www.voedingscentrum.nl/nl/service/vraag-en-antwoord/afvallen-en-gewicht/welk-ijsje-kun-je-kiezen-als-je-minder-calorien-wilt-eten-.aspx).
Een klassiek roomijsrecept bestaat meestal uit melk, slagroom, suiker en vaak eidooier. Dat zorgt voor de romige structuur waar veel mensen roomijs van kennen. Radar beschrijft roomijs als een mengsel van melk, eierdooiers, slagroom en suiker, en noemt daarbij dat één bolletje roomijs ongeveer 11 gram suiker bevat (https://radar.avrotros.nl/artikel/welk-soort-ijs-is-het-meest-gezond-50938).
Dat betekent niet dat roomijs nooit kan. Maar voor jonge kinderen is het goed om te weten dat roomijs vaak veel suiker en verzadigd vet bevat. Zeker als ijs een dagelijkse gewoonte wordt tijdens warme periodes, kan de suikerinname snel oplopen.
Wat zit er vaak in supermarktijs?
Bij zelfgemaakt ijs is de ingrediëntenlijst meestal kort: fruit, yoghurt, kwark, water, eventueel een beetje honing of een ander ingrediënt voor smaak. Bij supermarktijs is de lijst vaak langer. Een voorbeeld van AH slagroomijs bevat onder andere magere melk, slagroom, suiker, glucose-fructosestroop, mageremelkpoeder, roomboter, emulgator E471, stabilisatoren E410 en E412 en natuurlijk aroma (https://www.ah.nl/producten/product/wi67836/ah-slagroomijs).
Ook bij andere ijsproducten komen lange ingrediëntenlijsten voor. Een voorbeeld van Magnum-ijs bevat onder andere suiker, glucose-fructosestroop, glucosestroop, emulgatoren, stabilisatoren, aroma’s en kleurstof (https://psinfoodservice.com/product/3082578-magnum-white-8mp-x110ml-4x/).
E-nummers en additieven zijn niet automatisch gevaarlijk. Het Voedingscentrum legt uit dat E-nummers worden toegevoegd om bijvoorbeeld kleur, smaak, houdbaarheid of structuur te verbeteren, en dat toegelaten E-nummers beoordeeld zijn op veiligheid. Tegelijk betekent “veilig toegestaan” niet automatisch dat een product een gezonde dagelijkse keuze is. Producten met veel suiker, weinig voedingswaarde en veel bewerking blijven beter iets voor af en toe (https://www.voedingscentrum.nl/encyclopedie/e-nummers.aspx).
Voor kinderen is vooral de combinatie belangrijk: veel suiker, sterke zoete smaak, weinig vezels en een product dat snel “normaal” wordt. Zelf ijs maken helpt om de basis simpeler te houden.
Toegevoegde suiker en natuurlijke suiker: wat is het verschil?
Suiker blijft suiker, ook als het uit fruit komt. Toch maakt het product waarin suiker zit veel verschil. Het Voedingscentrum legt uit dat natuurlijke suikers in producten zitten die onderdeel kunnen zijn van gezonde voeding, zoals fruit, groente en melk. Die producten bevatten naast suiker ook voedingsstoffen zoals vezels, vitamines en mineralen (https://www.voedingscentrum.nl/encyclopedie/suiker.aspx).
Toegevoegde suikers zijn suikers die tijdens productie of bereiding aan eten en drinken worden toegevoegd. Denk aan suiker in snoep, koek, frisdrank, siroop, toetjes en veel kant-en-klare producten. Het Diabetes Fonds noemt dat kinderen dagelijks gemiddeld 57 gram toegevoegde suikers binnenkrijgen, ongeveer 14 suikerklontjes per dag (https://www.diabetesfonds.nl/gezond-leven/gezond-eten/minder-suiker/hoeveel-suiker-eten-we).
Foodwatch kijkt naar vrije suikers: toegevoegde suikers plus suikers uit honing, siropen, vruchtensappen en vruchtenconcentraat. Volgens Foodwatch kregen kinderen van 4 tot 8 jaar in 2022 gemiddeld 19,5% van hun dagelijkse calorieën uit vrije suikers binnen, terwijl de WHO adviseert om vrije suikers te beperken tot minder dan 10% van de dagelijkse energie-inname (https://www.foodwatch.org/nl/onze-campagne-themas/onze-campagnes/voeding-en-gezondheid/suikermaxdag) (https://www.who.int/news/item/04-03-2015-who-calls-on-countries-to-reduce-sugars-intake-among-adults-and-children/).
Daarom zijn deze ijsrecepten bewust eenvoudig. Ze gebruiken fruit voor smaak en kleur, en zuivel of water als basis. Honing staat alleen als optie genoemd en is niet nodig als het fruit rijp en zoet genoeg is. Belangrijk: geef geen honing aan kinderen jonger dan 1 jaar, omdat honing sporen van de bacterie Clostridium botulinum kan bevatten (https://www.voedingscentrum.nl/encyclopedie/clostridium-botulinum.aspx).
Samen ijs maken: makkelijk, leerzaam en leuk
Zelf ijs maken is niet alleen gezonder te sturen, maar ook leuk om samen te doen. Kinderen kunnen fruit wassen, stukjes in vormpjes doen, yoghurt roeren of zelf kiezen welke kleur ijsje ze willen maken. Dat maakt eten speelser en helpt kinderen op een rustige manier wennen aan fruit, zuivel en nieuwe smaken.
Voor ouders en kinderdagverblijven is dit vooral praktisch: er zijn geen ingewikkelde technieken nodig. Een blender, ijsvormpjes en een paar simpele ingrediënten zijn genoeg. Op warme dagen kunnen deze ijsjes een fijn tussendoortje zijn, zonder dat er meteen een bak roomijs of een doos suikerijsjes uit de supermarkt nodig is.
Hier zijn vier makkelijke ijsrecepten om samen met kinderen te maken. De basis is simpel: fruit, yoghurt, kwark, cottage cheese of watermeloen, zonder ingewikkelde ingrediënten en makkelijk aan te passen voor jongere eters. Je kan variëren met het fruit naar smaak, en verschillende dingen samen proberen!
1. Romig aardbei-banaan schepijs
2. Zonnige tropensticks
3. Romig mango-cottage cheese schepijs
4. Watermeloen-wauw Lolly's
Tot slot: maak er iets leuks van!
Gezond ijs voor kinderen hoeft niet ingewikkeld te zijn. Met rijp fruit, yoghurt, kwark, cottage cheese of watermeloen staat er snel iets feestelijks op tafel. Het fijne is dat kinderen vaak vooral onthouden dat ze zelf een ijsje hebben gemaakt.
Maak er dus geen “gezond moetje” van, maar een klein zomerritueel. Fruit kiezen, vormpjes vullen, samen wachten tot de vriezer zijn werk heeft gedaan en daarna trots proeven. Zo wordt gezond eten niet alleen iets dat moet, maar iets dat kinderen zelf hebben gemaakt.
Bronnen
- https://www.voedingscentrum.nl/nl/service/vraag-en-antwoord/afvallen-en-gewicht/welk-ijsje-kun-je-kiezen-als-je-minder-calorien-wilt-eten-.aspx
- https://radar.avrotros.nl/artikel/welk-soort-ijs-is-het-meest-gezond-50938
- https://www.ah.nl/producten/product/wi67836/ah-slagroomijs
- https://psinfoodservice.com/product/3082578-magnum-white-8mp-x110ml-4x/
- https://www.voedingscentrum.nl/encyclopedie/e-nummers.aspx
- https://www.voedingscentrum.nl/encyclopedie/suiker.aspx
- https://www.diabetesfonds.nl/gezond-leven/gezond-eten/minder-suiker/hoeveel-suiker-eten-we
- https://www.foodwatch.org/nl/onze-campagne-themas/onze-campagnes/voeding-en-gezondheid/suikermaxdag
- https://www.who.int/news/item/04-03-2015-who-calls-on-countries-to-reduce-sugars-intake-among-adults-and-children/
- https://www.voedingscentrum.nl/encyclopedie/clostridium-botulinum.aspx
FAQ
1. Is ijs gezond voor kinderen?
IJs valt niet binnen de Schijf van Vijf, maar af en toe een ijsje kan passen binnen een gezond eetpatroon. De keuze van het ijs maakt veel verschil. Zelfgemaakt ijs met fruit en yoghurt bevat meestal minder toegevoegde suiker dan veel supermarktijs.
2. Wat is gezonder: roomijs of fruitijs?
Fruitijs op basis van heel fruit bevat meestal minder vet dan roomijs. Roomijs bevat vaak room, melk en suiker en kan daardoor meer verzadigd vet en suiker bevatten. Let wel op: waterijs uit de supermarkt kan alsnog veel suiker bevatten.
3. Zijn natuurlijke suikers uit fruit beter dan toegevoegde suikers?
Suiker blijft suiker, maar het product eromheen maakt verschil. Heel fruit bevat ook vezels, vitamines en mineralen. Producten met toegevoegde suiker, zoals snoep, koek, frisdrank en veel ijssoorten, leveren vaak vooral suiker en calorieën.
4. Mag honing in kinderijsjes?
Honing kan voor oudere kinderen af en toe gebruikt worden, maar is meestal niet nodig als het fruit rijp genoeg is. Geef geen honing aan kinderen jonger dan 1 jaar. Voor baby’s kan honing een risico geven op zuigelingenbotulisme.
5. Kunnen deze ijsjes ook op een kinderdagverblijf worden gemaakt?
Ja, vooral de watermeloen-lolly’s en yoghurt-fruitijsjes zijn eenvoudig te maken met kinderen. Let op allergieën, leeftijd, portiegrootte en hygiëne. Voor jongere kinderen zijn kleine porties, zachte structuren en glad gepureerd fruit het meest geschikt.
